Alexis Gritchenko

Alexis Gritchenko (Krolevets 1883 – Vence 1977)

Alexis Gritchenko to ukraiński malarz, akwarelista, pisarz i krytyk sztuki należący do École de Paris. Urodził się w Krolevets, wówczas w Imperium Rosyjskim. W latach 1905–1912 studiował na uniwersytetach w Petersburgu, Kijowie i Moskwie. Malarstwa i rysunku uczył się w pracowni S.I. Swietosławskiego w latach 1906–1908, u K.F. Juona i I. Dudina w latach 1909–1910, a u P.P. Konczałowskiego i I.I. Maszkowa w latach 1911–1912 w Moskwie. Pracował również w pracowni W.I. Tatlina i studiował kolekcję Siergieja Szczukina, zawierającą m.in. dzieła Paula Cézanne'a, Henri Matisse'a, Paula Gauguina, Claude'a Moneta czy Pabla Picassa.

W 1911 roku Alexis Gritchenko odwiedził Paryż, Luwr i spotkał w stolicy Francji malarzy André Lhote'a, Alexandra Archipenkę i Henri Le Fauconniera.

Rozpoczął podróż do Włoch i wrócił do Moskwy, gdzie założył awangardową teorię, którą nazwał „Tsvetodinamos” (Kolor-Ruch), której podstawą jest znaczenie mas koloru definiujących i dzielących przestrzeń. Teoria Alexisa Gritchenko wmieszała się w szereg licznych moskiewskich awangard, prymitywizm Aleksandra Szewczenki, Natalii Gonczarowej, Michaiła Łarionowa, suprematyzm Kazimierza Malewicza, konstruktywizm.

Alexis Gritchenko został profesorem w wolnej państwowej pracowni w 1918 roku, gdzie wraz z Aleksandrem Szewczenką nauczał istoty teorii.

Odrzucając bolszewicką dyktaturę, postanowił udać się na Zachód, przeniósł się do Kijowa, a następnie z Sewastopola dotarł do Konstantynopola, gdzie pozostał przez dwa lata. W ciągu tych dwóch lat w Konstantynopolu tworzył akwarelowe sceny z życia i pejzaże. W 1921 roku dotarł do Grecji, a jesienią 1921 roku przybył na ziemię francuską do Marsylii, a następnie do Paryża.

W Paryżu był szczególnie aktywny na scenie artystycznej. Wystawiał na Salonie Jesiennym w latach 1921–1945, na Salonie Tuileries w latach 1928–1948 i brał udział w licznych wystawach organizowanych przez słynne galerie we Francji i za granicą, m.in. w galerii Dominique, galerii Bing, galerii Katii Granoff, galerii Druet, galerii de l'Élysée, galerii Weill czy galerii Bernheim Jeune. Malarza wspierali również marszandzi Paul Guillaume i Léopold Zborowski.

Dzieła Gritchenko są obecnie przechowywane w kolekcjach muzeów, takich jak MoMA w Nowym Jorku, Fundacja Barnesa w Filadelfii, Statens Museum for Kunst w Kopenhadze, Centre Pompidou w Paryżu czy Królewskie Muzea Sztuk Pięknych Belgii w Brukseli.